REO STOP SMOG: Jak Szwecja walczy z zanieczyszczeniem powietrza

Można? Można!

Niektóre kraje od lat – zanim temat smogu na dobre rozgościł się na łamach gazet – radzą sobie z zanieczyszczeniem powietrza, wprowadzając i testując rozwiązania, dzięki którym w końcu można odetchnąć pełną piersią. W ramach case study warto przyjrzeć się, jak z problemem emisji radzi sobie Szwecja.

Ciepło systemowe

Szwecja postawiła na nie już lata temu, kiedy temat smogu nie był jeszcze tak modny medialnie i tak zbadany jak obecnie. W całym kraju stare piece domowe były sukcesywnie zamieniane na podłączenie do miejskiej sieci ciepłowniczej – według statystyk z 2015 roku już 60% domów korzystało z ciepła systemowego. Początkowo energia cieplna była produkowana z paliw kopalnych (przede wszystkim z węgla), do momentu kiedy Szwecja podjęła decyzję o odkurzeniu elektrociepłowni. W skali całego kraju prawie połowa ciepła w tej chwili jest wytwarzana dzięki biopaliwom. 16% ciepła pochodzi z energii z odpadów, 7% z pomp ciepła, a 6% z odzysku ciepła. Węgiel obecnie dostarcza jedynie 1% ciepła systemowego. [Więcej o zdekarbonizowanej energetyce w Szwecji tu i tu]

Odpady i odzysk

Szwecja ma bardzo kompleksowe podejście do energetyki, które wymusza również zrównoważoną gospodarkę odpadową.

Wiele krajów już od dawna nie traktuje odpadów jako problemu, ale jako surowiec, który można albo przetworzyć, albo wykorzystać energetycznie.

Po tym jak Szwecja zakazała działania składowisk odpadów, każdy śmieć musi zostać wykorzystany.

Śmieci mogą zasilać spalarnie odpadów przede wszystkim dzięki pomocy mieszkańców i ich progresywnemu podejściu. Sprawnie działający system recyklingu w każdym domu sprawia, że frakcje odpadów są odpowiednio posegregowane i gotowe do dalszego przetwarzania.

Samochody…

Niedługo później Sztokholm wytoczył walkę również emisji niskiej. W 1996 roku wprowadzono ograniczenia w jakości samochodów, które mogą wjechać do centrum miasta. Właściciele pojazdów niespełniających wymogów emisyjnych Unii Europejskiej nie dostali pozwolenia na obecność tych aut w określonych strefach Sztokholmu. W 2016 roku miasto poszło krok dalej, wprowadzając wysokie opłaty za wjazd do centrum, zależne od parametrów emisyjnych samochodu.

…i rowery

Mieszkańcy stolicy Szwecji stopniowo zaakceptowali tę zmianę również dzięki rowerowej alternatywie, które została im zaproponowana. Chętnie przesiedli się z samochodów na bicykle, bo też dużo łatwiej się pedałuje w czystym mieście.

Mapa ścieżek rowerowych w Sztokholmie wygląda jak pajęczyna o łącznej długości 800 km.

Rowerowe drogi uwzględniają tunele, mosty i specjalne skrzyżowania. W miejskich planach przewiduje się dalszy rozwój tej infrastruktury – wygląda na to, że ma spore szanse przerosnąć tę samochodową.

***
Co jest ważniejsze, by rozprawić się z zanieczyszczeniem powietrza – nowe regulacje prawne czy zmiana mentalności mieszkańców miasta? Przykład Szwecji wskazuje, że walka ze smogiem jest najskuteczniejsza, jeśli połączy się działania polityczne z wolą i dobrem obywateli. Jeszcze lepsze sukcesy można odnieść, kiedy regulacje prawne nastawione na obniżenie zanieczyszczenia w mieście są zaplanowane na dekady. Rola inteligentnych mieszkańców jest również nie do przecenienia. Inteligentne miasta powstają na idei współodpowiedzialności za nie i bez smart mieszkańca żadne miasto smart nie będzie.



REO POLECA

📻 Justyn Depo: Postaw na zielone