Projekty OZE wymagające przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko


Kwestię strategicznej oceny oddziaływania na środowisko reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r., poz.227, nr 1505 z dalszymi zmianami).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 14 ww. ustawy, pod pojęciem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko – rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji polityki, strategii, planu lub programu, obejmujące w szczególności:
a) uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko,
b) sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko,
c) uzyskanie wymaganych ustawą opinii,
d) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Zgodnie z cytowaną ustawą przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają takie projekty jak (art. 46):
1) koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, planów zagospodarowania przestrzennego oraz strategii rozwoju regionalnego;
2) polityk, strategii, planów lub programów w dziedzinie przemysłu, energetyki, transportu, telekomunikacji, gospodarki wodnej, gospodarki odpadami, leśnictwa, rolnictwa, rybołówstwa, turystyki i wykorzystywania terenu, opracowywanych lub przyjmowanych przez organy administracji, wyznaczających ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
3) polityk, strategii, planów lub programów innych niż wymienione w pkt 1 i 2, których realizacja może spowodować znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000 jeżeli nie są one bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony.

Przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane także w przypadku projektów innych niż te, które zostały wymienione w ww. art. 46, jeżeli w uzgodnieniu z właściwym organem, wskazanym w art. 56 ustawy, organ opracowujący projekt dokumentu stwierdzi, że wyznaczają one ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub, że realizacja postanowień tych dokumentów może spowodować znaczące oddziaływanie na środowisko.

Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko oznacza określony rodzaj postępowania administracyjnego, którego celem jest ocena skutków realizacji polityk, strategii planów lub programów na środowisko. Jest to specyficzne postępowanie zmierzające do dokonania w najlepszy możliwy i dostępny sposób analizy, jakie skutki dla środowiska wywoła realizacja poszczególnych polityk, strategii, planów itp. Istotą tego postępowania jest określenie w jak najbardziej prawdopodobny sposób, jakie skutki mogą powstać w przyszłości dla środowiska. Postępowanie to opiera się jedynie na hipotezach, choć w większości przypadków mocno realnych. Dlatego też w postępowaniu tym mamy do czynienia ze specyficznymi dowodami mającymi postać hipotez. Nie mają one odzwierciedlać stanu faktycznego, ale mają dawać organowi specjalistyczną ocenę potencjalnych skutków. Temu też służy specyficzny środek dowodowy, jakim jest prognoza ocen oddziaływania na środowisko. Ustawodawca wyraźnie wskazuje, że strategiczna ocena oddziaływania na środowisko powinna obejmować uzgodniony stopień szczegółowości takiej prognozy, jak też uzyskanie w toku postępowania wymaganych opinii. Istotne jest też zapewnienie udziału społeczeństwa w takim postępowaniu. Te elementy zmierzają do zapewnienia organowi jak najszerszej wiedzy o potencjalnych skutkach, jeżeli chodzi o środowisko.

Zgodnie z art. 57 ustawy organem właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest w przypadku dokumentów opracowywanych i zmienianych przez naczelne lub centralne organy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska administracji rządowej czy też regionalny dyrektor ochrony środowiska – w przypadku dokumentów innych niż wymienione powyżej. W przypadku gdy planowana realizacja danego dokumentu dotyczy obszarów morskich, organem właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest także dyrektor urzędu morskiego. Gdy planowana realizacja danego dokumentu obejmuje obszar dwóch województw, organem właściwym jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, na którego obszarze właściwości znajduje się większa część terenu, na którym ma być realizowany ten dokument. Przy czym opiniowanie i uzgadnianie następuje w ostatnim przypadku w porozumieniu z zainteresowanym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Natomiast gdy planowana realizacja danego dokumentu obejmuje obszar więcej niż dwóch województw, organem właściwym jest Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Natomiast zgodnie z art. 58 ustawy organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest Główny Inspektor Sanitarny – w przypadku dokumentów opracowywanych i zmienianych przez naczelne lub centralne organy administracji rządowej, państwowy wojewódzki inspektor sanitarny – w przypadku dokumentów innych niż wymienione powyżej oraz państwowy powiatowy inspektor sanitarny – w przypadku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin.
W przypadku gdy planowana realizacja danego dokumentu obejmuje obszar dwóch województw, organem właściwym jest państwowy wojewódzki inspektor sanitarny, na którego obszarze właściwości znajduje się większa część terenu, na którym ma być realizowany ten dokument. Przy czym opiniowanie i uzgadnianie następuje w porozumieniu z zainteresowanym państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym.
Natomiast w przypadku gdy planowana realizacja danego dokumentu obejmuje obszar więcej niż dwóch województw, organem właściwym w sprawach opiniowania i uzgadniania w ramach strategicznych ocen oddziaływania na środowisko jest Główny Inspektor Sanitarny.

Tak jak wskazane powyżej, środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym jakim jest strategiczna ocena oddziaływania jest prognoza oddziaływania na środowisko, którą opracowuje organ przygotowujący dokumenty określone w art. 46 lub 47 ustawy.
I tak też prognoza oddziaływania na środowisko zawiera: 
a) informacje o zawartości, głównych celach projektowanego dokumentu oraz jego powiązaniach z innymi dokumentami,
b) informacje o metodach zastosowanych przy sporządzaniu prognozy,
c) propozycje dotyczące przewidywanych metod analizy skutków realizacji postanowień projektowanego dokumentu oraz częstotliwości jej przeprowadzania,
d) informacje o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,
e) streszczenie sporządzone w języku niespecjalistycznym;

Ponadto prognoza określa, analizuje i ocenia: 
a) istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego stanu w przypadku braku realizacji projektowanego dokumentu,
b) stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem,
c) istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu widzenia realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
d) cele ochrony środowiska ustanowione na szczeblu międzynarodowym, wspólnotowym i krajowym, istotne z punktu widzenia projektowanego dokumentu, oraz sposoby, w jakich te cele i inne problemy środowiska zostały uwzględnione podczas opracowywania dokumentu,
e) przewidywane znaczące oddziaływania, w tym oddziaływania bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótkoterminowe, średnioterminowe i długoterminowe, stałe i chwilowe oraz pozytywne i negatywne, na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru, a także na środowisko, a w szczególności na różnorodność biologiczną, ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, krajobraz, klimat, zasoby naturalne, zabytki, dobra materialne, z uwzględnieniem zależności między tymi elementami środowiska i między oddziaływaniami na te elementy.

Prognoza oddziaływania na środowisko przedstawia rozwiązania mające na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko, mogących być rezultatem realizacji projektowanego dokumentu, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru, a ponad to, biorąc pod uwagę cele i geograficzny zasięg dokumentu oraz cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru – rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w projektowanym dokumencie, wraz z uzasadnieniem ich wyboru oraz opis metod dokonania oceny prowadzącej do tego wyboru albo wyjaśnienie braku rozwiązań alternatywnych, w tym wskazania napotkanych trudności wynikających z niedostatków techniki lub luk we współczesnej wiedzy.
Informacje zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, powinny być opracowane stosownie do stanu współczesnej wiedzy i metod oceny oraz dostosowane do zawartości i stopnia szczegółowości projektowanego dokumentu oraz etapu przyjęcia tego dokumentu w procesie opracowywania projektów dokumentów powiązanych z tym dokumentem.
Zakres i stopień szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko organ opracowujący projekt dokumentu, o którym mowa w art. 46 lub 47, uzgadnia z właściwymi organami, o których mowa w art. 57 i 58. Uzgodnienia tego dokonuje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o uzgodnienie.
Organ opracowujący projekt dokumentu, o którym mowa w art. 46, poddaje projekt, wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, opiniowaniu przez właściwe organy, o których mowa w art. 57 i 58. Opinię, o której mowa powyżej, właściwe organy wydają w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie tejże opinii.
Pamiętać należy, iż organ opracowujący projekt dokumentu zapewnia możliwość udziału społeczeństwa, zgodnie z przepisami działu III rozdział 1 i 3 analizowanej ustawy, w strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko.
Ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko, opinie organów, o których mowa w art. 57 i 58 oraz wnioski wyciągnięte w związku z udziałem społeczeństwa, muszą być wzięte pod uwagę przez organ opracowujący projekt dokumentu, o którym mowa w art. 46.
Ważne jest to, iż projekt dokumentu, o którym mowa w art. 46 lub 47, nie może zostać przyjęty jeżeli ze strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wynika, że może on znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.

Do przyjętego dokumentu załącza się pisemne podsumowanie zawierające uzasadnienie wyboru przyjętego dokumentu w odniesieniu do rozpatrywanych rozwiązań alternatywnych, a także informację, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione:
1) ustalenia zawarte w prognozie oddziaływania na środowisko;
2) opinie właściwych organów, o których mowa w art. 57 i 58;
3) zgłoszone uwagi i wnioski;
4) wyniki postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone;
5) propozycje dotyczące metod i częstotliwości przeprowadzania monitoringu skutków realizacji postanowień dokumentu.
Pisemne podsumowanie wraz z projektem dokumentu przekazuje się właściwym organom, o których mowa w art. 57 i 58.
Co ważne organ opracowujący projekt dokumentu jest obowiązany prowadzić monitoring skutków realizacji postanowień przyjętego dokumentu w zakresie oddziaływania na środowisko.

Omawiane przepisy będą miały zastosowanie również w przypadku realizacji inwestycji z wykorzystaniem Odnawialnych Źródeł Energii. O tym kiedy taka strategiczna ocena oddziaływania na środowisko będzie musiała zostać przeprowadzona decydować będzie fakt czy dana inwestycja będzie inwestycją mogąco znacząco oddziaływać na środowisko. O tym kiedy z taką inwestycją mamy do czynienia decydują natomiast przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. I tak też zgodnie z ww. rozporządzeniem do takich przedsięwzięć zalicza się np. instalacje planowane na lądzie wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii, o mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW, lub instalacje planowane w obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii; czy też elektrownie wodne o mocy nie niższej niż 2,5 MW.

Justyna Habczyńska-Pilarek
Radca Prawny

http://www.kancelaria-mp.pl/

fot.: sxc.hu

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here