Problem zwrotu zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie do sieci


W ubiegłym tygodniu Ministerstwo Gospodarki udostępniło kolejną wersję ustawy o odnawialnych źródłach energii („Ustawa OZE”). Zawiera ona szereg zagadnień, które mogą budzić kontrowersje. Niemniej analizując kwestie przyłączania „zielonych” źródeł do sieci, nie można zapominać, że co do zasady przyłączanie odbywa się na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 1 i 2 działu II projektowanej ustawy Prawo energetyczne (Pe).

W tym kontekście należy mieć świadomość, że treść Pe, którego zaktualizowany projekt datowany jest na 28 września br., również zawiera szereg istotnych postanowień dla sektora energetyki odnawialnej. Warto przy tym zwrócić uwagę na projektowany art. 14 ust. 1 Pe, odnoszący się do kwestii zwrotu lub rozliczenia zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie do sieci. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej:

1) odmówi wydania warunków przyłączenia z powodu braku technicznych lub ekonomicznych warunków przyłączenia, jest obowiązane niezwłocznie zwrócić pobraną zaliczkę;

2) wyda warunki przyłączenia po terminie, jest obowiązane do wypłaty odsetek od wniesionej zaliczki, liczonych za każdy dzień zwłoki w wydaniu tych warunków;

3) wyda warunki przyłączenia, które będą przedmiotem sporu pomiędzy przedsiębiorstwem energetycznym a podmiotem ubiegającym się o ich wydanie i spór zostanie rozstrzygnięty na korzyść tego podmiotu, jest obowiązane zwrócić pobraną zaliczkę wraz z odsetkami liczonymi od dnia wniesienia zaliczki do dnia jej zwrotu, o ile nie nastąpi przyłączenie;

4) wyda warunki przyłączenia, a podmiot ubiegający się o ich wydanie odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci – nie jest obowiązane do zwrotu zaliczki.

O ile dwa pierwsze punkty nie budzą większych wątpliwości, to szereg zastrzeżeń można mieć do punktu 3 i 4. Punkt 3, odnoszący się do „sporu” pomiędzy przedsiębiorstwem energetycznym a podmiotem ubiegającym się o wydanie warunków przyłączenia, stanowi powielenie obecnie obowiązujących rozwiązań, które już teraz budzą liczne wątpliwości. Należy bowiem mieć na uwadze, że przedmiotem sporu między podmiotem przyłączanym a przedsiębiorstwem sieciowym może być wiele aspektów związanych z przyłączeniem do sieci. W efekcie rozstrzygnięcie tego sporu może przybierać różnorodne kształty i w praktyce może być niezwykle trudno określić, na czyją „korzyść” został rozstrzygnięty dany spór. Prezes URE (bądź sąd), rozstrzygając spór o przyłączenie do sieci, może bowiem rozstrzygnąć o treści umowy o przyłączenie w taki sposób, że każda ze stron w jakimś stopniu ulegnie drugiej stronie (np. w zakresie konkretnych terminów realizacji przyłączenia, szczegółowych obowiązków natury technicznej etc). Niezależnie od tego należy pamiętać, że w praktyce najczęściej przedmiotem sporu są nie same warunki przyłączenia, co treść umowy o przyłączenie do sieci. W tym kontekście redakcja art. 14 ust. 1 pkt 3 wymaga doprecyzowania.

Jeszcze większe emocje może budzić proponowany art. 14 ust. 1 pkt 4, którego treść jest nowością w stosunku do poprzednich wersji projektu Pe. Zakłada on bowiem de facto przepadek zaliczki w sytuacji, gdy podmiot ubiegający się o przyłączenie „odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci”. W praktyce rozwiązanie to może stanowić źródło istotnych ryzyk prawnych dla inwestorów ubiegających się o przyłączenie źródła odnawialnego do sieci. Proces inwestycyjny jest bowiem na tyle dynamiczny i może napotykać tyle przeszkód (natury finansowej, administracyjnej, środowiskowej), że żaden inwestor nie jest w stanie zagwarantować, iż zakładana inwestycja faktycznie zostanie zrealizowana (nawet zakładające jego pełną determinację i dobrą wolę). Ponadto, co szczególnie istotne, o warunkach i terminach przyłączenia w dużej mierze będzie decydować stanowisko przedsiębiorstwa sieciowego. Podmiot ubiegający się o wydanie warunków przyłączenia nie ma gwarancji, że zaproponowane mu warunki będą spełniać jego oczekiwania. Częstokroć bowiem w praktyce spotyka się warunki zakładające realizację przyłączenia obwarowane wieloma zastrzeżeniami pozostającymi poza wpływem stron (np. zgoda innego operatora) lub oddalające realizację inwestycji o wiele lat (np. przyłączenie nastąpi o ile Prezes URE w planie rozwoju na lata „x” wyrazi zgodę na rozbudowę linii energetycznej „y”). Trudno zakładać, że w takim wypadku wnioskodawca byłby zmuszony do zawierania umowy o przyłączenie, która zupełnie nie będzie odpowiadała jego koncepcji biznesowej i harmonogramowi inwestycji. Jedyną alternatywą w takim wypadku byłoby zaproponowanie własnej wersji umowy i zażądanie jej zawarcia, a po uzyskaniu odmowy, wejście w spór przed Prezesem URE. Wydaje się, że tylko takie rozwiązanie dawałoby inwestorowi szansę na uratowanie zaliczki. W praktyce jednak nie zawsze wnioskodawca będzie zainteresowany prowadzeniem długotrwałego sporu przed regulatorem (a być może również przed sądem). Ponadto proponowane w art. 14 ust.1 pkt 4 Pe rozwiązanie zdaje się pomijać fakt, że warunki przyłączenia stanowią zobowiązanie po stronie przedsiębiorstwa sieciowego, a nie po stronie wnioskodawcy. Warto, aby treść tego przepisu została poddana dalszym analizom.

 

Maciej Szambelańczyk
Wierciński Kwieciński Baehr sp.k.

Co do zasady przyłączanie odbywa się na zasadach i w trybie określonym w rozdziale 1 i 2 działu II projektowanej ustawy Prawo energetyczne, fot. sxc.hu

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here