NIK podsumowuje kontrole dot. elektrowni wiatrowych


Najwyższa Izba Kontroli w okresie 2008-2015 przeprowadziłaszereg kontroli oceniających różne etapy procesu lokalizacji i budowyelektrowni wiatrowych. Analiza oparta została zarówno na wynikach kontrolijednostkowych przeprowadzonych w 51 urzędach gmin i 19 starostwach powiatowych,jak i na ocenie procesów powstawania lądowych elektrowni wiatrowych w Polsce,przedstawionej w raporcie z 2014 roku „Lokalizacja i budowa lądowych farmwiatrowych”.

 

Celem analizy było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czyobowiązujące normy prawne oraz ich realizacja skutecznie zabezpieczają interesyspołeczności lokalnych w procesie lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych.Cel ten zrealizowano dokonując oceny prawidłowości działań w realizowanychprocesach, analizy przypadków postępowań administracyjnych z nastawieniem naich złożoność, wieloznaczność interpretacyjną oraz elementy uznaniowości orazanalizy stosowanych przez organy prowadzące postępowania podejść do udziałuspołeczeństwa w procesach inwestycyjnych.

 

W wyniku przeprowadzonej analizy Najwyższa Izba Kontroliwskazuje, że zarówno obowiązujące normy prawne jak i ich stosowanie niezabezpieczają skutecznie interesów społeczności lokalnych w procesielokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych. Ocena taka wynika z następującychfaktów:

 

  •  zidentyfikowano sześć obszarów, w którychwystępują istotne dla procesu niejednoznaczności i niespójności przepisów prawaskutkujące występowaniem problemów we właściwym stosowaniu norm prawnych,
  •  zidentyfikowano trzy obszary wpływające na brakzabezpieczenia interesów społeczności lokalnych w procesie lokalizacjielektrowni wiatrowych.

 

Stwierdzono natomiast, że (poza nielicznymi wyjątkami) naogół prawidłowo i terminowo prowadzone były postępowania na każdym etapieprocesu lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych.

 

W związku z przeprowadzoną analizą, zdaniem Najwyższej IzbyKontroli niezbędne jest rozważenie podjęcia działań legislacyjnych w zakresiedotyczącym:

 

  • wprowadzenia rozwiązań zapewniających otwarty,oficjalny sposób finansowania Planu miejscowego i takie konstruowanie sposobówjego finansowania, które nie będzie prowadzić do omijania przepisów prawa;
  • wzmocnienia procesu oceny prawidłowościprzygotowanych dokumentów (Prognoza i Raport) poprzez ustawową zmianę funkcjiich opiniowania przez organy specjalistyczne na funkcję uzgadniania;
  • wprowadzenia do porządku prawnego pojęcia„dominanty krajobrazowej”, którą są wysokie elektrownie wiatrowe, co wzmocniochronę zarówno parków krajobrazowych i ich otulin, jak i terenów najbardziejatrakcyjnych krajobrazowo;
  • właściwego zabezpieczenia dopuszczalnego poziomuemitowanego hałasu;
  •  właściwego zakwalifikowania budowy elektrowniwiatrowej jako inwestycji a nie jako urządzenia infrastruktury technicznej(przy realizacji inwestycji wymagającej uzyskania decyzji o warunkach zabudowy)co umożliwi spełnienie warunku „dobrego sąsiedztwa”;
  • zapewnienia spójności decyzji środowiskowych ipozwoleń w zakresie objętych nimi obszarów lokalizacji przyszłych elektrowniwiatrowych.

 

W zakresie skuteczności zabezpieczenia interesówspołeczności lokalnych w procesie lokalizacji elektrowni wiatrowych należyrozważyć następujące działania:

 

  • w sposób zdecydowany unikać sytuacji konfliktuinteresów osób pełniących funkcję w organach gminy bądź będących pracownikamiurzędu gminy. Zdaniem NIK osoba pełniąca funkcje organu władzy wykonawczej wgminie powinna przy rozpoczęciu procesów planistycznych składać oświadczenie owystępowaniu sytuacji konfliktu interesów, a osoby które nie wyłączyły się zprocedowania w sprawach dotyczących bezpośrednio ich interesu prawnego powinnybyć poddane sankcjom o charakterze dyscyplinującym;
  • ustalanie uchwałą rady gminy zasad i trybukonsultacji w sprawie inwestycji budowy elektrowni wiatrowych;
  • wprowadzenia opłaty za „korzystanie zkrajobrazu” traktowanej jako podatek od inwestora o charakterze lokalnym z płatnościąprzez cały okres trwania inwestycji.

 

Natomiast w aspekcie zidentyfikowanych i przedstawionych wanalizie przypadków nieprawidłowości o charakterze operacyjnym Najwyższa IzbaKontroli zwraca uwagę na konieczność oceny skuteczności i adekwatnościustalonych w jednostkach systemów kontroli zarządczej, oraz działań na rzeczich stałej poprawy.

NIK

fot. Pixabay

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here