📻 EKOOSADY: Zielone techno z dala od „cywilizacji”

AUDIO REO. Posłuchaj tekstu na podcaście. Czyta Paweł Sito.

 



Jedną z najciekawszych ekowiosek, jest Centrum Alternatywnych Technologii (Center of Alternative Technology; CAT) w Walii. Wybraliśmy się tam z grupą przyjaciół z Węgier w ramach corocznego spotkania przedstawicieli GEN (Global Ecovillage Network – Globalnej Sieci Ekowiosek), które to zawsze odbywa się latem. 

CAT leży u podnóży malowniczych wzniesień. Miejsce od razu skradło moje serce. W wolnych chwilach robiłam spacery po rozległych przestrzeniach pełnych bujnej roślinności, polnych drogach i wioskach gęsto obsadzonych różnymi krzewami i drzewkami (rośliny są przyginane do ziemi i splatane tak, aby tworzyły urokliwe naturalne płoty).

Zakwaterowani zostaliśmy w parterowym długim budynku (jednym z tzw. eco cabins) zbudowanym z naturalnych materiałów, głównie z drewna, i pokrytym zielonym dachem. Od razu nam się spodobał – przypominał bajkowe domostwa z Hobbita Tolkiena. Byliśmy tam prawie tydzień i oprócz codziennych spotkań, na których odbywały się prezentacje ekowiosek biorących udział w zjeździe, oraz różnego typu dyskusji i spotkań w kręgu zwiedzaliśmy dość rozległy teren CAT, oglądając różne przykłady ekologicznych rozwiązań i technologii.

kurs permakultury
fot. flickr.com, Samuel Mann

Wpadł mi w oko nieduży dom zbudowany z kostek słomy i gliny oraz pokryty dachówką ze zużytych opon samochodowych, do złudzenia przypominającą naturalny łupek. Wówczas, w 2004 roku, była to nowa technologia i dachówki sporo kosztowały, niemniej jednak warto było zobaczyć ciekawe wykorzystanie materiału z odzysku (co prawda nie biodegradowalnego, choć cieszy stuprocentowy recycling opon). Oprócz tego podziwialiśmy duży wiatrak generujący prąd dla tego miejsca, panele słoneczne i inne rozwiązania fotowoltaiczne, co było jak dla interesującą nowością.

Centrum Alternatywnych Technologii zostało założone przez dwójkę przyjaciół i

początkowo było projektem promującym ekologiczne uprawy warzyw oraz zrównoważony styl życia.

Wraz z rosnącym zainteresowaniem i przybywającymi członkami tworzącymi wspólną przestrzeń i społeczność przyszedł czas na rozwój i przekształcenie ekowioski w CAT. Oficjalne otwarcie miało miejsce w 1975 roku i od tego czasu Centrum przyjmuje zainteresowanych i zwiedzających praktycznie przez cały rok, wyłączając święta Bożego Narodzenia. Obecnie CAT promuje i prezentuje różne zrównoważone technologie, środowiskowe ekologiczne budownictwo, alternatywne systemy dla ścieków oraz biodynamiczne i permakulturowe ogrody.

Co to jest permakultura? W skrócie, za Wikipedią, gałąź projektowania ekologicznego, inżynierii ekologicznej i projektowania środowiska tworząca zrównoważoną architekturę siedzib ludzkich i samoregulujące się systemy rolnicze na wzór ekosystemów naturalnych. U nas, w Polsce, powstaje coraz więcej miejsc, w których założenia premakultury wdrażane są w projektowanie przestrzeni, przede wszystkim ogrodów, gdzie stosuje się wzajemne korzystne wpływy sąsiadujących ze sobą roślin oraz jak najmniej ingeruje się w glebę, np. nie przekopuje się jej ani nie pieli z chwastów, a przed sadzeniem przykrywa się określone miejsce kartonami i folią, tak by chwasty zgniły, i następnie wysiewa się nasiona lub wysadza sadzonki. Rosnące rośliny oraz ścieżki ściółkuje się, np. słomą. To tylko jeden z przykładów zastosowania permakultury w ogrodzie.

Inną ciekawą metodą jest sadzenie roślin w sprasowanej słomie. W jej kostkach wycina się otwory, które wypełnia się żyzną ziemią. W takich naturalnych doniczkach sadzi warzywa, np. pomidory i dynie.

Warzywa szybciej rosną: są oddzielone od gleby, nasłoneczniona kostka słomiana oddaje dużo ciepła, a jadalnym roślinom nie grożą chwasty, więc zbiory są wcześniej i są bardziej obfite.

Jedynym mankamentem metody jest dużo większe zapotrzebowanie warzyw na wodę, bo słoma i ziemia dość szybko w niej wysycha, jeśli lato jest słoneczne i suche.

kurs permakultury
Kolejka napędzana wodą, fot. Neil Clifton, wikimedia commons

Wracając do CAT. Uznaje się go jako wiodący projekt zrównoważonego rozwoju, który od lat promuje technologie przeciwdziałające ogólnoświatowemu ociepleniu klimatu, którego skutki coraz bardziej i boleśniej doświadczamy. Jako centrum szkoleniowe i edukacyjne prowadzi seminaria i kursy z zakresu zrównoważonego, ekologicznego stylu życia. Na terenie Centrum powstał imponujący budynek z dużymi przeszkleniami od południowej strony. Oprócz miejsca na wykłady znajduje się tam księgarnia, w której można nabyć książki z zakresu ekologicznego budownictwa, uprawy ziemi czy właśnie alternatywnych technologii dla domu i ogrodu oraz bioprodukty, np. kosmetyki naturalne. Najbliższe kursy w CAT to między innymi tworzenie ozdób świątecznych z gałązek wierzby (grudzień) oraz budowa pieca i toalet kompostowych (początek przyszłego roku).

Na terenie ekowioski żyje kilkadziesiąt osób, aczkolwiek na terenie oddzielonym od Centrum, aby miały spokój i poczucie prywatności. Bo CAT jest chętnie odwiedzane – od rządzących (ostatnio przez walijskiego ministra ochrony środowiska w ramach projektu Zero węgla w Walii, zakładającego ekstremalne zmniejszenie produkcji i emisji dwutlenku węgla do 2040 roku), po wycieczki szkolne i gości z całego świata. Co polecam wszystkim zwiedzającym Walię i zainteresowanym ekologią.



REO POLECA

📻 SZYBKI PLAN: Zero plastiku na Islandii