Jak wygląda zmiana klimatu w Polsce?


Ostatnieekstrema pogodowe w Polsce oznaczają zmianę klimatu. Przyzwyczajmy się do tejmyśli, bo z czasem sygnałów tego możemy mieć coraz więcej.

Faleupałów, huraganowe wiatry oraz opady deszczu ponad znaną do tej pory normę. Tezjawiska pogodowe można coraz częściej obserwować w Polsce, klimacie do tejpory zdefiniowanym jako umiarkowany. Problem w tym, że coraz częściejwystępujące ekstrema pogodowe przestają pasować do przyjętych do tej porydefinicji. Jednego zdarzenia nie można definiować jako sygnał zmiany klimatu,jednak ich rosnącą częstotliwość i intensywność – owszem. Zmiana klimatu jestzatem niezaprzeczalna.

Według definicji IPCC klimat oznacza ogół zjawisk pogodowychwystępujących na danym obszarze w okresie wieloletnim. Ustalany jest napodstawie wieloletnich obserwacji różnorodnych składników, najczęściej pomiarytemperatury, opadów atmosferycznych i wiatru.

Zmiana klimatu, idąc dalej, oznacza zmianęstatystycznych wzorców zjawisk pogodowych na przestrzeni długiego okresu czasu.Zmiany klimatu wynikają z czynników zewnętrznych, takich jak ilość dochodzącegopromieniowania słonecznego, lub czynników zewnętrznych, jak działalnośćczłowieka, wpływająca między innymi na emisję gazów cieplarnianych doatmosfery.

Na poziomie definicji termin „zmiana klimatu”okazuje się banalnie prosty. Jak więc przez ostatnich parę lat w Polsce możemywciąż toczyć dyskusję, czy zmiana klimatu w ogóle istnieje? Czemu jeszcze nierozmawiamy o tym, co zmiana klimatu dla nas oznacza i jak możemy się do niejdostosować? Nie musimy już nawet przedstawiać odległych nam zjawiskach jaktopnienie lodu na Antarktydzie lub podniesienie się poziomu wód na świecie.Wystarczy spojrzeć na nasze podwórko, dosłownie. Ekstrema pogodowe występująceostatnio w Polsce jasno pokazują nam, że zmiana klimatu jest faktem.

Pojedynczego zjawiska nie można przypisać z definicji zmianieklimatycznej. – komentuje prof. dr hab. Szymon Malinowski z Wydziału FizykiUniwersytetu Warszawskiego oraz portalu www.naukaoklimacie.pl – Jednak rosnąceprawdopodobieństwo oraz intensywność wystąpienia tych zjawisk oznacza właśniezmianę klimatu.

Ekstremalne zjawiska pogodowe w Polsce

Wczasie ostatniego długiego weekendu województwa pomorskie i kujawsko-pomorskieprzeżyły wyjątkowo silne nawałnice. W wyniku ekstremalnych podmuchów wiatruzginęło sześć osób, a około 50 zostało rannych. Nawet 120 tysięcy odbiorcówpozostawało przez jakiś czas bez prądu. W powiecie elbląskim w nocy z 11 na 12sierpnia zarejestrowano wiatr o prędkości 151 km/h. To najsilniejszy podmuchwiatru do tej pory zarejestrowany w Polsce poza terenami górskimi. Trzeba mimowszystko pamiętać, że lokalnych stacji mierzących prędkość wiatru jeststosunkowo niedużo. Pomiar był zrobiony w Elblągu, można się zatem spodziewać,że w miejscu wystąpienia najdotkliwszych skutków nawałnic w województwiekujawsko-pomorskim wiatr mógł osiągnąć jeszcze większą prędkość.

Pamiętajmyrównież o tym, co się działo dokładnie rok temu w Gdańsku. W ciągu doby, stacjaopadowa w Gdańsku Oliwie zanotowała w lipcu 2016 roku 170,2 mm opadu, codoprowadziło w mieście do zalanych dzielnic Gdańska, zatrzymania komunikacjimiejskiej, uszkodzenia budynków i samochodów. W jednej z piwnic utonęły dwieosoby. Zgodnie z wytycznymi, zbiorniki przeciwpowodziowe w mieście zostałyzaprojektowane na dobowy opad w wysokości 70 mm. Miał to być deszcz występującyniegdyś raz na sto lat. Niestety normy te przestały odpowiadać zmianie klimatycznej,które zwiększa intensywność występujących tego typu zjawisk. Zmiana klimatujest spowodowana zmianami w systemie klimatycznym, które powodujemy. Objawiasię tym, że różnego rodzaju zjawiska pogodowe, które w starym klimaciewystępowały rzadko, teraz występują coraz częściej, podczas gdy inne zanikają.

Doświadczamy coraz gwałtowniejszego przebiegu zjawisk konwekcyjnych,którego spodziewamy się i który występuje w cieplejszym klimacie – dodajeSzymon Malinowski – Zjawiska, których obecnie doświadczamy byłyby skrajnienieprawdopodobne w klimacie jak dawniej. Na podstawie informacji o corazsilniejszych zjawiskach pogodowych, wiemy, że klimat, rozumiany jako statystykastanów pogody, się zmienia.

Jakiemamy perspektywy

Nicnie wskazuje jednak na to, żeby decydenci w Polsce brali pod uwagę skutki izagrożenia wynikające ze zmiany klimatycznej. A perspektywy mamy bez małaprzerażające.

W 2013 roku grupa robocza EASAC (The EuropeanAcademies Science Advisory Council – Ciało Doradcze Europejskich Akademii Nauk)opublikowała raport o tytule Extreme Weather Events in Europe: preparing forclimate change adaptation (Ekstremalne zjawiska pogodowe w Europie –przygotowanie do adaptacji do zmian klimatu).

Według dokumentu, od lat osiemdziesiątych częstość występowaniakatastrof związanych z pogodą znacząco wzrosła (na świecie notowano ich średnio355 w latach 1980-1989 oraz 716 w latach 2002-2011). W Europie zmiany byłynieco słabsze – w ciągu 32 lat zaobserwowano przyrost rzędu 70%. Dalszy wzrostglobalnej średniej temperatury będzie się wiązał ze wzrostem częstościwystępowania ekstremów pogodowych, zwłaszcza fal upałów, susz, pożarów orazpowodzi.

Całyczas w ogromnej mierze opieramy się na węglu w krajowym miksie energetycznym.Poddajemy coraz większej wycince lasy, które mają pochłaniać wyemitowany doatmosfery dwutlenek węgla. Wydobywamy coraz więcej surowców, produkujemy corazwiększą ilość odpadów, pozbawiamy się siedlisk natury. WWF oraz GlobalFootprint Network ogłosiło, że 2 sierpnia przypadł Dzień Długu Ekologicznego.Oznacza to, że właśnie zużyliśmy zasoby Ziemi, na których odtworzenie naszaplaneta potrzebuje całego roku. Od dziś do końca roku zużywamy zasoby naturalnena kredyt.

Jednocześnie14 sierpnia Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy o odnawialnych źródłachenergii, która w praktyce zmniejszy opłatę zastępczą do poziomu ok. 40 zł/MWh.Nowelizacja doprowadzi do trwałej nierentowności projektów dla operatorów iinwestorów w OZE oraz instytucji kredytujących te inwestycje. Nie możemy więcliczyć na zmniejszający się prymat paliw konwencjonalnych na rzecz czystych ibezemisyjnych źródeł energii.

Prezydent USA, Donald Trump nakazuję zmianę słownictwa w językuadministracji rządowej. Chce aby zamiast terminu „zmiana klimatu” używaćokreślenia „ekstrema pogodowe”. Ale jedno oznacza drugie. Ekstrema pogodowewystępujące z coraz większą częstotliwością i gwałtowności oznaczają de facto zmianąklimatu. Warto w końcu podsumować dyskusję na temat „czy zmiana klimatu istnieje”,a zacząć głośno mówić o tym co to dla nas oznacza oraz w jaki sposób możemy sięprzygotować do jej skutków.

Agata Skrzypczyk

źródło: IPCC, www.naukaoklimacie.pl, WWF Polska

fot: Pixabay

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here