IEO o długiej drodze do energetyki obywatelskiej


20 lutego 2016r. mija pierwszarocznica uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii. Ustawa nierealizuje celu, w jakim została uchwalona. Daleki od doskonałości był długiproces legislacyjny i nawet nieskrywana niechęć, a czasami wręcz arogancjarządu wobec inicjatyw obywatelskich w energetyce.

Opór rządu i potężnychmonopoli został niemalże cudem przełamany, ale kosztem jakości regulacji. Jednako ustawie, zgodnie z wynikami ostatnich badań, aż 30% Polaków. Społeczeństwo wie o tej regulacji, a przy okazji więcej o całejenergetyce z jednego powodu – z powodu wprowadzenia do niej, w dramatycznychokolicznościach, tzw. poprawki prosumenckiej, która dzięki taryfom gwarantowanym miała od 1-go stycznia br. umożliwić obywatelomi małym firmom bezpieczne inwestowanie w mikroinstalacje odnawialnych źródełenergii o mocy do 10 kW. Tak się nie stało. Sejm 28 grudnia ub. roku odroczył o 6 miesięcy wejście w życie tegoprzepisu, nie pytając obywateli.

I tutaj rodzi się pytanie,czy Polska, w całym tym procesie postępuje zgodnie z przesłaniem papieża Franciszka? „Biorąc pod uwagę, że czasami prawo na skutek korupcjiokazuje się nieudolne, konieczna jest decyzja polityczna spowodowana presjąludności. Społeczeństwo, poprzez organizacje pozarządowe i stowarzyszeniapośredniczące, powinno zmusić rządy do opracowania standardów, procedur iściślejszych kontroli. Jeśli obywatele nie kontrolują władzy politycznej –ogólnokrajowej, regionalnej i samorządowej – to nie jest również możliweudaremnienie szkód ekologicznych” – czytamy w „Laudato si’”.

Z okazji rocznicyuchwalenia po raz pierwszy w historii RP prosumenckich przepisów InstytutEnergetyki Odnawialnej opracował kalendarium burzliwych prac nad ustawą o odnawialnychźródłach energii: od prosumenckiegoprojektu ustawy z grudnia 2011 roku do uchwalenia poprawki prosumenckiej w dniu20 lutego 2015 roku.  Jest to historia otym, jak trudno przebić się z nowymi ideami i z innowacjami w energetyce, aleteż o tym, że nawet tam, gdzie rządzi prawo silniejszego, jest zawsze przestrzeńna dobrą zmianę.

Pierwsze koncepcje ustawy o OZEprezentowane przez utworzony w styczniu 2011 roku w Ministerstwie Gospodarki – DepartamentEnergii Odnawialnej)

Koncepcjawdrożenia dyrektyw 2009/28/WE o promocji energii z odnawianych źródeł energii(OZE) w formie dedykowanego aktu prawnego („ustawa o OZE”) zatwierdzona zostaław „Krajowymi planie dział na rzecz odnawialnych źródeł energii” potwierdzanyuchwała rady Ministrów z 5 grudnia 2010 roku. Zrezygnowano z zalecanego, wprzypadku trudniejszych regulacji formalnego etapu przygotowania i publicznejkonsultacji założeń do ustawy o OZE. W pierwszym półroczu 2011 roku DepartamentEnergii Odnawialnej (DEO/MG) opracowywał koncepcję ustawy o OZE. Pierwszepubliczne nieformalne prezentacje ogólnych założeń do ustawy o OZE pojawiły sięjesienią 2011 roku.

Wstępny etap prac legislacyjnych nad projektem ustawy oOZE – wersja 1.0

22.12.2011

22 grudnia 2011r. Ministerstwo Gospodarki zaprezentowało pakiet trzechustaw z sektora energetyki. W trójpaku znalazło się Prawo energetyczneoraz dwie zupełnie nowe ustawy: Prawo gazowe i ustawa o odnawialnychźródłach energii. Projekt nowych regulacjidotyczących OZE co do zasady utrzymywał dotychczasowy system wsparcia OZEpolegający na obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia tzw. zielonychcertyfikatów, jednak w istotnym stopniu ten system zmodyfikował, zakładającm.in. zróżnicowanie wartości certyfikatów w zależności od rodzaju i wielkościźródła energii oraz czasu jego oddania do użytku. Dla mikroinstalacji i małychinstalacji OZE zaproponowano specjalny sposób rozliczeń energii sprzedawanej izużywanej na własne potrzeby nie zapewniający opłacalności inwestowania wmikroinstalacje w grupach taryfowych G11 (<40 kW) , C11 oraz, w mniejszymzakresie C21 (o mocach do 250 kW). W uwagach do projektu Instytut Energetyki Odnawialnej postulował wprowadzeniesystemu stałych taryf (FiT), wspólnych dla wszystkich mikroinstalacjiprzyłączonych do sieci niskiego napięcia. Do Ministerstwa wpłynęło wiele uwag ipropozycji przedstawiali sektora OZE.

Ministerstwo Gospodarki zakończyło prace nad ustawą o OZE w wersji 2.0

27.07.2012

Ustawao odnawialnych źródłach energii została zatwierdzona przez kierownictwo resortugospodarki. Resort uwzględnił wiele kluczowych postulatów branży OZE.Zmiany dotyczyły m.in. wprowadzenia systemu taryf gwarantowanych FiT dla mikroinstalacjii małych instalacji OZE o mocy maksymalnie do 200 kW. Przedstawiony projekt ustawy oodnawialnych źródłach energii uderzał w interesy wielkich koncernów energetycznychzarabiających na zielonych certyfikatach wydawanych na energię wytwarzaną  we współspalaniu biomasy z węglem oraz energięwytwarzaną w dużych, zamortyzowanych elektrowniach wodnych. 

IEO proponuje stawki FiT oparte na analizach kosztu produkcjienergii (LCOE)

13.09.2012
Instytut Energetyki Odnawialnej na zlecenie Ministerstw Gospodarki wykonał 
analizę możliwości wprowadzenia systemu Feed-in tariff (FiT) dla mikroi małych instalacji OZE oraz proponowanych w projekcie ustawy o odnawialnychźródłach energii stawek. 

Ministerstwo Gospodarki  publikuje trzeci projekt ustawy o OZE w wersji 3.0 (2.0.1)

04.10.2012

Po nieco ponad dwóch miesiącachMinisterstwo Gospodarki dokonało odsłony trzeciego projektu ustawy o OZEpokrywającego się, co do zasady, z założeniami projektu ustawy w wersji 2.0., awkrótce  potem kolejną wersję 4.0 (2.0.2)

Mały trójpak energetyczny ponownie w Sejmie

30.10.2012

Do Sejmu trafił tzw. „mały trójpakenergetyczny”, czyli projekt nowelizacji Prawa energetycznego. Przepisy mają wprzyśpieszonym tempie wprowadzić do polskiego prawa najważniejsze regulacjepakietu trzech ustaw energetycznych przygotowywanych przez rząd. Było to efektempresji, jaką na rządzie wywarło wszczęcie postępowanie Komisji Europejskiejprzeciwko Polsce za niewdrożenie dyrektywy 2009/28/WE. Projekt regulacji wprowadzałuproszczenia administracyjne i rozwiązania dla mikroinstalacji w postacimożliwości odsprzedaży nadwyżek energii po cenie wynoszącej 80%średniej ceny energii  z poprzedniegoroku.

Mały” trójpak w wersji zaproponowanejprzez posłów jest jedynie prowizorycznym rozwiązaniem i skutecznie odwracauwagę od procedowania nad rządowym projektem Ustawy o OZE. IEO w swoimstanowisku podkreślał, że wprowadzenie tego zastępczego rozwiązania stwarzazagrożenie, że wypracowany przez Ministerstwo Gospodarki projekt ustawyzostanie zdegradowany w legislacyjnej hierarchii ważności. 

Komisja sejmowa przyjęła “mały trójpak”

24.05.2013

Sejmowakomisja gospodarki przyjęła w pierwszym czytaniu „mały trój pak”. Dużąaktywność i wpływ na przepisy prosumenckie wykazuje Polskie TowarzystwaPrzesyłu i  Rozdziału EnergiiElektrycznej. Udział branży OZE w konsultacjach jest znikomy.

IEO publikuje „Krajowy plan rozwojumikroinstalacji odnawialnych źródeł energii do 2020 roku”

11.07.2013

Mapa drogowa „Krajowy plan rozwoju mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii do roku 2020”, opracowana przez Instytut EnergetykiOdnawialnej analizuje rynek mikroinstalacji OZE do wytwarzania ciepła i energiielektrycznej oraz informuje o korzyściach wynikających z upowszechnieniaenergetyki prosumenckiej. Według autorów raportu rynek mikroinstalacji wobecnym czasie wart jest 4,5 mld zł, a w 2020 r. – przy odpowiedniejpolityce – jego wartość może wzrosnąć sześciokrotnie, do 26,5 mld zł. Jak wynika z badania TNS OBOP,przeprowadzonego na zlecenie IEO – polskie społeczeństwo chce korzystać zodnawialnych źródeł energii, w szczególności z mikrogeneracji „obywatelskiej”.Zainteresowanych bezpośrednimi inwestycjami w tym sektorze jest wówczas 45proc. badanych. IEO wskazuje, że korzyści wynikające z „mapy drogowej”,zwłaszcza po stronie produkcji urządzeń, rozwoju zielonej gospodarki itworzenia  zrębów energetyki obywatelskiemogą być zrealizowane tylko wtedy, gdy elementem wsparcia OZE będzie system taryf gwarantowanych (takąmożliwość daje Krajowy plan działa w zakresie energii z odnawialnych źródełenergii”

Parlament przyjął “mały trójpak”

26.07.2013

Parlamentprzyjął poselską nowelizację prawa energetycznego, tzw. mały trójpak. Nowelizacja nie zapewnia jednak żadnego systemu wsparcia dlamikroinstalacji oraz nie rozwiązuje innych, poważnych problemów branżyenergetyki odnawialnej w Polsce – napisała Koalicja Klimatyczna wkomunikacie prasowym przygotowanym wspólnie ze Związkiem Pracodawców Forum EnergetykiOdnawianej. I dodaje: przygotowywananowelizacja prawa energetycznego (…) częściowo znosi prawne i biurokratycznebariery dla inwestujących w mikroinstalacje.

Nowa wersja ustawy o odnawialnych źródłach energii 4.1(5.0)

12.11.2013

MinisterstwoGospodarki przekazało do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacjispołecznych kolejny, zdecydowanie zmieniony  projekt ustawy o odnawialnych źródłachenergii.  Dorobek 2 lat pracy nad pierwotnym projektem ustawy o OZE iuzyskany w  końcu konsensus społecznyzostanie całkowicie  odrzucony. Nowyprojekt ustawy powstaje w Kancelarii Premiera Rady Ministrów (KPRM). Duży wpływna jego kształt ma  Polski KomitetEnergii Elektrycznej. Rząd odrzuca koncepcje taryf gwarantowanych izróżnicowanych technologicznie zielonych certyfikatów i proponuje systemaukcyjny w wersji niespotykanie na świecie doktrynalnej formie (bezzróżnicowania technologicznego oraz bez podziału na technologie innowacyjne iprzestarzale).

Pomimozupełnie nowej koncepcji ustawy, która poszła w kierunku diametralnie innym niżwyniki konsultacji społecznych z 2012 roku, Ministerstwo Gospodarki twierdzi,że zmiana koncepcji wynika z  konsultacjii do konsultacji już nigdy nie powraca.

Wsparcie wielkichkoncernów kosztem małych producentów energii i współspalania biomasy z węglemkosztem alternatywnych źródeł – to najważniejsze zarzuty pod adresem przygotowanego przez resortgospodarki projektu ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE). Uwagi do projektu ustawy zgłosił IEO.

W ślad za tym Instytut Energetyki Odnawialnej dokonał analizy oceny skutków regulacji (OSR) dla projektu ustawy o OZE wnajnowszej wersji 4.1, skierowanej na Komitet Stały Rady Ministrów w dniu 31grudnia 2013 r. IEO uważa, że regulacja wpłynie znacznie silniej na energetykęodnawialną niż to przedstawiono w OSR i będzie to wpływ dalece bardziejnegatywny, w szczególności jeśli chodzi o małe źródła, mikroinstalacje orazmniejszych, niezależnych producentów energii z OZE, a także cały rynek zielonejenergii i sektor innowacji. Zdaniem IEO regulacja wpłynie też na kształt całegosektora energetyki, a nawet szerzej – na model rozwoju gospodarczego kraju ispójność społeczną, do czego nawet w najmniejszym stopniu nie nawiązuje błędniewykonany OSR. IEO ostrzega , że projekt regulacji w wersji 4.1 będzie teżźródłem większych, niż oszacowano błędnie w OSR, kosztów finansowych po stronieinwestora, ale też po stronie podatnika i konsumenta energii. 

Kolejne wersje  projektu ustawy o OZE

29.01.2014 – 02.04.2014

Datowanyna 29 stycznia projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii opublikowałoRządowe Centrum Legislacyjne (RCL). Ze strony RCL usunięta krytyczną ocenęOSR Instytutu Energetyki Odnawialnej. Od tego momentu nie zmiana się OSR, alepojawiają się kolejne wersje rządowego projektu ustawy o OZE, odpowiednio  04.02.2014 i 02.04.2014 (projekt datowany na28.03.2014) i setki kolejnych poprawek już w uchwalonej przez rząd projekcieustawy o OZE (w większości autopoprawek rządowych w latach 2014-2015). Organizacje pozarządowe i zrzeszeniaprzedsiębiorców reprezentujące branżę OZE wystosowały pismo do ministragospodarki w sprawie nowej ustawy o OZE. Ich zdaniem projekt jest niezgodny zzałożeniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego w sprawie promowania stosowaniaenergii ze źródeł odnawialnych. 

Ustawa OZE przyjęta przez Radę Ministrów

08.04.2014

Rada Ministrów na posiedzeniu w dniu 8kwietnia 2014 roku przyjęła projekt ustawy o odnawialnych źródłach energiiautorstwa Ministerstwa Gospodarki – podał resort w komunikacie.

Ustawa o OZE do KE

06.05.2014

KancelariaPrezesa Rady Ministrów (KPRM) w piśmie do szefa resortu gospodarki datowanym na30 kwietnia wnioskuje o wszczęcie procedury notyfikacji przed KomisjaEuropejską mechanizmów wparcia energetyki odnawialnej zaproponowanych wprojekcie ustawy o OZE. Później rząd całkowicie rezygnuje z tej procedury,prowadząc tym samym  nie tylko dowprowadzania ustawą instrumentów wsparcia niedostosowanych do rynku krajowego,ale to praktycznego zablokowania możliwości wejścia w życie już  uchwalonych przepisów. Niejasną rolę wtej sprawie odegrał  UOKiK, który w tymczasie zaangażowany był w postepowanie Komisji Europejskiej sprawdzajcie  nadmierność wsparcia dla współspalania izamortyzowanych elektrowni wodnych.

Projekt ustawy o OZE w sejmie

08.07.2014

Rządowyprojekt ustawy o odnawialnych źródłach energii trafił do Parlamentu. 

Posiedzenie Komisji Nadzwyczajnejds. energetyki i surowców energetycznych

28.08.2014 r.

Podczas  posiedzenia Komisji Nadzwyczajnej ds.energetyki i surowców energetycznych przyjęto wniosek poseł Anny Zalewskiej zPrawa i Sprawiedliwości (PiS) o zorganizowanie wysłuchania publicznego ws.projektu ustawy o OZE. Konsultacje społeczne ws. rządowegoprojektu ustawy o OZE były fikcją, pisali go lobbyści, dlatego tak ważne jestwysłuchanie publiczne w tej sprawie – ocenili na piątkowej konferencji posłowie PiS.

Wysłuchanie publiczne ws. ustawy o OZE

15.09.2014

InstytutEnergetyki Odnawialnej postuluje wprowadzenie w ustawie OZE wyższych taryf dla instalacji prosumenckich.

Posiedzenie prezydium komisjinadzwyczajnej ds. rozpatrzenia projektu ustawy o OZE

21.11.2014

Podczasposiedzenia prezydium komisji nadzwyczajnej ds. rozpatrzenia projektu ustawy oOZE wstępnie uzgodniono, że prosumenci będą otrzymywać 100 proc. ceny rynkowejza energię elektryczną odsprzedawaną do sieci, pojawiły się też propozycjeograniczenia współspalania biomasy z węglem. 

Poseł Artur Bramora zgłasza poprawkę prosumencką do projektu ustawy o OZE

25.11.2014

Podczasposiedzenia podkomisji sejmowej z dnia 25 listopada pracującej nad rządowymprojektem ustawy o odnawialnych źródłach energii, poseł Artur Bramora z klubuPSL zgłosił poprawkę prosumencką, która ma na celu wprowadzenie tzw. taryfygwarantowanej na energię elektryczną wyprodukowaną w najmniejszych,przydomowych źródłach prosumenckich o mocach do 10 kW. Jednoczenie rząd zgłaszacoraz więcej autopoprawek do projektu ustawy o OZE.

Zwolennicy energetyki prosumenckiej piszą do posłów

13.01.2015

83organizacje, firmy i instytucje wystosowały list do posłów, w którym wzywają dopoprawienia ustawy o odnawialnych źródłach energii. W liście jego sygnatariuszewytykają miedzy innymi wady obecnie procedowanego projektu ustawy o OZE orazpodkreślają, że brakuje w nim rzeczywistego wsparcia dla prosumenckichinstalacji bazujących na odnawialnych źródłach energii. 

Drugie czytanie projektu ustawy o OZE wSejmie

13.01.2015

Podczasdrugiego czytania projektu ustawy o OZE na posiedzeniu plenarnym Sejmuzgłoszono do niego szereg poprawek, które będą głosowane  podczas posiedzenia podkomisji. PiS zgłosiłwniosek o odrzucenie całego projektu. 

Dziesiątkipoprawek do rządowego projektu ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE)zgłosili posłowie w Sejmie. Projekt został ponownie skierowany do prac wkomisji. 

Sejm uchwalił ustawę o odnawialnych źródłach energii

16.01.2015

Sejm uchwaliłustawę o odnawialnych źródłach energii. Posłowie wcześniej przyjęli częśćspośród 64 poprawek do projektu, zgłoszonych w II czytaniu. Sejm, głosamiopozycji i podzielonego klubu PSL przegłosował też poprawkę prosumenckązgłoszoną jako wniosek mniejszości przez posła Artura Bramorą.

Eksperci i środowiska ekologiczne  twierdzą, że uchwalona przez Sejm ustawa o OZEmoże być pierwszym krokiem w kierunku energetyki obywatelskiej w Polsce.Wskazują jednak na konieczność dalszych zmian, które pozwolą produkować energięelektryczną m.in. także spółdzielniom mieszkaniowym. 

Przed planowanym na 29 stycznia posiedzeniem senackiejKomisji Gospodarki Narodowej w mediach pojawia się coraz więcej oświadczeńartykułów sponsorowanych przez sektor energetyczny odnośnie rzekomych zagrożeń(bezpieczeństwo energetyczne i „olbrzymie koszty”)  z powodu wprowadzenia taryf gwarantowanych dla prosumenckich instalacji OZE (mająweprzeć postanie tylko 800 MW nowych mocy). 

IEO. Koszty netto poprawki prosumenckiej wyniosą 550 mln zł

28.01.2015

InstytutEnergetyki Odnawialnej przygotował ocenę skutków wprowadzenia w życie poprawki prosumenckiej przyjętej przez Sejm w ustawie o OZE. Wyliczenia IEO wskazują,że koszty netto wdrażania w Polsce, w latach 2016-2020, taryf gwarantowanychFiT dla mikroprosumentów wyniosą łącznie 550 mln zł, a koszt energii niewzroście o więcej niż 0,1-0,2% (podczas koszty wsparcia dla dużych źródeł OZEpoodnoszą cenę energii o 10-20%). 

Ustawa o OZE w Senacie. MG wnosi wniosek o odrzucenie poprawki prosumenckiej

29.01.2015

Podczasposiedzenia senackich Komisji Gospodarki Narodowej i Komisji Środowiskaprzedstawiciel Ministerstwa Gospodarki w imieniu rządu zgłosił poprawkę mającąna celu odrzucenie przez Senat przyjętej wcześniej przez Sejm tzw. poprawki prosumenckiej. Rządniespodziewanie proponuje podniesienie ceny sprzedaży energii z instalacjiprosumenckich z 80% średniej ceny z pośredniego roku do 210% tej ceny. Tak jaki w całym procesie ustawodawczym nie przedstawia żadnego ekonomicznego uzasadnieniado swoich propozycji i nie wiadomo z jakiego powodu koszt energii zmikroinstalacji w ciągu jednej nocy wzrasta 3 krotnie.

Komisjanie dopuszcza do głosu wnioskodawcy poprawki prosumenckiej – posła ArturaBramory, który (poprzez senatorów) chce w trybie autopoprawki doprecyzowaćpoprawkę prosumencką do zmieniającego się – w wyniku dziesiątek autopoprawekrządowych – projektu ustawy.

W tym dniu  lutego ekologiczne organizacje pozarządowepublikują w prasie podziękowanie dla 220 posłów, w tym wszystkich posłów KlubuParlamentarnego Prawa i Sprawiedliwość, którzy przegłosowali poprawkę prosumencką.

Głosowanie nad ustawą o OZE w Senacie

06.02.2015

Tzw. „kompromisowy” przepis o tzw. cenie odsprzedaży nadwyżekenergii z instalacji prosumeckich to jedna z poprawek do ustawy o odnawialnychźródłach energii, przyjętych przez Senat. 

Kompromisowyzapis artykułu o tzw. taryfach gwarantowanych zaproponowała grupa senatorów PO.Według senatora Kazimierza Kleiny, poprawka może pogodzić racje rządu i tzw.prosumentów, popieranych m.in. przez PSL.

 Wprowadzone przez senatpoprawki odnośnie poziomu wsparcia dla instalacji prosumenckich sprawiają, że w2016 roku nie będzie opłacalna w zasadzie żadna z inwestycji w mikroinstalacje – ocenia Instytut Energetyki Odnawialnej.

Sejmowa Komisja rekomendowała przyjęcie poprawki do ustawy o OZE

17.02.2015

Sejmowakomisja nadzwyczajna zarekomendowała przyjęcie wprowadzonej przez Senat „kompromisowej”poprawki do ustawy o OZE dot. mikroproducentów energii. Od głosu wstrzymali sięposłowie PiS. Klub PSL zapowiedział, że będzie głosował przeciwko senackiejpoprawce, czyli poprze poprawkę w wersji zgłoszonej przez posła Bramorą ipierwotnie uchwalonej przez Sejm. 

Sejm odrzucił poprawki Senatu do ustawy o OZE itym samym przyjął ustawę OZE i poprawkę prosumencką

20.02.2015

Sejm,wbrew stanowisku rządu i koalicji rządowej odrzucił kontrowersyjne poprawkiSenatu do ustawy o odnawialnych źródłach energii dot. mikroinstalacjiprosumenckich. Za poprawką głosowała cała opozycja, w tym klub PiS i klub PSL,. przeciw – posłowie PO. Sejm przywrócił tymsamym system taryf gwarantowanych dla mikroprosumentów.  

 

Epilog – czyli o dalszych losach wybranych bohaterówpo szczęśliwym zakończeniu …

Poprawkaprosumencka zmobilizowała tysiące osób do niezwykłej aktywności obywatelskiej.Trudno byłoby je wymienić, ale tak jak jest potrzebna pamięć i politykahistoryczna, której elementem może stać się kiedyś historia wprowadzania ideipresumpcji w polskiej energetyce i w polskim prawie, tak samo potrzebne są żywesymbole – osoby które wspierały dążenia obywateli, wtedy kiedy byłonajtrudniej.

14 maja 2015 roku, niemalże razem z ogłaszaniem Papieskiej EkologicznejEncykliki, na Forum Energetyki Prosumenckiej ustanowiono wyróżnienie  „Laur prosumenta”. Pierwszymi laureatami nagrody prosumenckiej zostali Poseł Artur Bramora w kategorii „polityk”, prof. Maciej Nowicki, wkategorii „autorytet”  i red. EwaPodolska w kategorii „dziennikarz”. Historia „poprawki prosumenckiej” nie jestjeszcze zakończona, tworzy się na naszych oczach, a idea jaka za nią stoi materializujesię  dzięki temu, że jest pamięć ipierwsze wspólne doświadczenie.

Instytut Energetyki Odnawialnej

fot. Oregon DOT/CC BY 2.0

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here