Ekolodzy chcą norm emisyjnych i paliwowych dla samochodów ciężarowych


Organizacje pozarządowe i instytucjeapelują do wicepremiera Mateusza Morawieckiego o rozszerzenie systemu opłatdrogowych viaTOLL oraz wprowadzenie norm emisyjnych i paliwowych dla samochodówciężarowych.

„100% tras kolejowych jest objętych opłatami za przejazd, podczas gdyzaledwie 1% dróg publicznych znajduje się w systemie viaTOLL. Upraszczając,pociągi płacą za każdy kilometr użytkowanych torów, a ciężarówki za znikomyfragment przejechanych dróg. Sto do jednego to zdumiewająca dysproporcja.Nikogo nie dziwi, że przewoźnicy kolejowi ponoszą opłaty. Wszyscy uważają to zanormalne. Takie same zasady powinny obowiązywać przewoźników transportudrogowego” – stwierdza PiotrSkubisz, ekspert Instytutu Spraw Obywatelskich.

Rozszerzenie systemu viaTOLL może zapewnić dodatkowe wpływy do budżetupaństwa. W Polsce środki zopłat drogowych są przekazywane są do Krajowego Funduszu Drogowego (KFD). W2015 roku wpływy z tego tytułu wynosiły około 1,55 miliarda złotych[1],podczas gdy samo finansowanie systemu poboru opłat za przejazd kosztowałoprawie 358 milionów złotych. Warto dodać, że KFD odpowiada m.in. za gromadzenieśrodków finansowych na budowę i przebudowę tras krajowych.

„Wydatki na działaniainwestycyjne, proces odnowy i utrzymanie sieci drogowej w 2015 roku sięgnęły aż8,7 miliarda złotych[2]. „Według Instytutu Badawczego Dróg i Mostów jedenTIR niszczy drogę w podobnym stopniu co 160 tysięcy samochodów osobowych[3],co wpływa na znaczny wzrost kosztów utrzymania i remontu nawierzchni. Uważamy,że należy rozszerzyć system viaTOLL i wprowadzić opłaty dla samochodówciężarowych, co pomoże utrzymać drogi w lepszym stanie niż są obecnie” – dodajePiotr Skubisz.

Komisja Europejska proponuje wprowadzenie dwóch zasad: „korzystający płaci”i „zanieczyszczający płaci”. Sygnatariusze listu podkreślają, że system poboruopłat powinien więc uwzględniać faktyczną liczbę przejechanych kilometrów iilość zanieczyszczeń emitowanych przez dany pojazd ciężarowy.

„W latach 1988-2015 emisja gazów cieplarnianych ogółem w Polsce spadła ookoło 30%, natomiast w samym tylko transporcie wzrosła aż o 90%[4]i trzeba podkreślić, że nadal rośnie. Te dane pokazują, że potrzebujemyskutecznych sposobów obniżania emisji zanieczyszczeń z tego sektora. Jednym znich może być wprowadzenie norm paliwowych dla samochodów ciężarowych. Takierozwiązanie jest również korzystne dla przewoźników, którzy w efekcie będąponosić niższe koszty operacyjne. Poza tym zmniejszenie zużycia paliwa oznaczamniejszą emisję zanieczyszczeń” – stwierdza dr hab. Zbigniew Karaczun, prof.SGGW, ekspert Koalicji Klimatycznej.

Samochody ciężarowe stanowią niecałe 5% pojazdów,a odpowiadają za aż 30% emisji CO2 z całego transportu drogowego wUnii Europejskiej oraz 5% wszystkich emisji CO2 w UE. Jeśli niezostaną wprowadzone odpowiednie normy paliwowe, to do 2030 roku udział tenwzrośnie o kolejne 10% i sięgnie aż 15% wszystkich emisji nieobjętych systememETS[5].

Niestety producenci ciężarówek przywiązują większąwagę do zwiększania osiągów i mocy silnika niż zmniejszania zużycia paliwa,które od dziesięcioleci pozostaje bez zmian[6].Natomiast postępy w obniżaniu emisyjności tych pojazdów na terenie UniiEuropejskiej są znikome w odróżnieniu od wysiłków podjętych w USA. W żadnympaństwie członkowskim nie ma kompletnych danych odnośnie wielkości zużyciapaliwa i emisji z samochodów ciężarowych. Obecnie trwają prace nadznormalizowaną procedurą testową (VECTO), która może stanowić podstawę dlaprzyszłych norm emisji CO2 i umożliwi ustalenie opłat drogowychzwiązanych z efektywnością paliwową ciężarówek w taki sposób, by promowaćpojazdy o jak najniższym zapotrzebowaniu na paliwo.

Transport wytwarza w Polsce około 10% PKB, osiąga przychody przekraczające60 mld zł oraz daje zatrudnienie prawie 1 mln osób, co stanowi 7,5% wszystkichzatrudnionych[7]. Polscyprzewoźnicy stanowią ¼ międzynarodowego transportu drogowego w UniiEuropejskiej[8]. Jednocześnienegatywny wpływ tego sektora na jakość powietrza oraz klimat jest wyjątkowosilny, dlatego konieczne jest wprowadzenie norm, które przyniosą korzyścispołeczne i gospodarcze. Zyskają na tym również przewoźnicy samochodówciężarowych. Dzięki m.in. zwiększeniu efektywności paliwowej obniżą się ichwydatki operacyjne.

List powstał z inicjatywy Polskiego Klubu Ekologicznego OkręguMazowieckiego oraz Instytutu Spraw Obywatelskich (INSPRO). Wśród sygnatariuszyznaleźli się Instytut na rzecz Ekorozwoju, Koalicja Klimatyczna, Polski AlarmSmogowy, Health & Environment Alliance (HEAL) oraz Prokolej.



[4] Summary of GHG Emissions for Poland2015, https://unfccc.int/2860.php

[7] Karaczun Z., Kassenberg A., Reh W., Węglarz A., Redukcja emisji z sektorów nieobjętych europejskim systemem handlu uprawnieniamido emisji, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2015.

mat. pras.

fot. Pixabay

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here