Biogazownie jako wzorcowy model rozproszonej energetyki: lokalne odpady lokalnym źródłem energii

Polski rząd kładzie zbyt duży nacisk na zwiększanie udziału energetyki rozproszonej na poziomie gospodarstwa domowego. Wizja ta obejmuje system energetyki zdecentralizowanej, w której energię produkują sami jej odbiorcy. Stereotyp takiego modelu energetyki opartego na “prosumencie” stanowią układy dachowych paneli słonecznych. Jednakże koncepcja takiego modelu sięga znacznie głębiej.

Biogaz produkowany z odpadów organicznych pochodzących z gospodarstw rolnych, zakładów przetwórstwa spożywczego lub składowisk odpadów komunalnych również może spełniać warunki energetyki rozproszonej. Lokalne źródła odpadów organicznych mogą stanowić surowiec dla biogazowni utylizujących zmieszany strumień substratów, które produkują metan zaspokajający lokalne zapotrzebowanie na energię elektryczną i ciepło. Ponieważ odpady są w wielu sytuacjach problemem, pomysł, by zamienić problem w okazję, odwołując się do słów Henry’ego Forda, jest bardzo kuszący.

Zazwyczaj rząd rozpatruje biogazownie wyłącznie jako obiekty rolnicze produkujące energię elektryczną z gnojowicy i kiszonek. Trudność realizacji takiego modelu polega na tym, że gospodarstwa oferują zwykle ograniczone możliwości zagospodarowania wyprodukowanego ciepła, jak również koszt energii elektrycznej z małych indywidualnych instalacji jest stosunkowo wysoki. Zwiększony wskaźnik korekcyjny zielonych certyfikatów dla biogazu w połączeniu ze wsparciem inwestycyjnym ze strony rządu może sprawić, że opcja taka stanie się interesująca, w szczególności, gdy produkt uboczny w produkcji biogazu (produkt pofermentacyjny) może wyeliminować konieczności stosowania nawozów sztucznych. Recykling składników odżywczych pochodzenia roślinnego zintensyfikowany przez proces beztlenowego rozkładu jest jednym z najważniejszych aspektów tego typu biogazu.

Inne przypadki wykorzystania biogazu stanowią znacznie bardziej przekonujące przykłady energetyki rozproszonej. Klasycznym przykładem “prosumenta” jest zakład przetwórstwa żywności, który przekazuje produkowane odpady pobliskiej biogazowni, po czym odbiera praktycznie całość produkowanej przez nią energii elektrycznej, którą wykorzystuje do własnej produkcji. Produkt uboczny procesu stanowiący produkt pofermentacyjny jest następnie wykorzystywany lokalnie jako nawóz, umożliwiając recykling składników odżywczych a wręcz, co możliwe, służąc do produkcji substratu rolniczego, który zostanie przetworzony w zakładzie przetwórstwa żywności.

Podobnie, lokalne odpady organiczne pochodzące z przemysłu spożywczego i przetwórstwa mięsa, wraz z gnojowicą z gospodarstw rolnych, a nawet odpadami komunalnymi, mogą stanowić zbilansowany substrat w procesie kofermentacji prowadzonym w biogazowni w celu wytworzenia zielonej energii elektrycznej, która może zostać wykorzystana przez lokalne przedsiębiorstwa, a nawet w celu lokalnej produkcji ciepła, które może zostać zagospodarowane przez miejscowe elektrociepłownie z korzyścią dla społeczności lokalnej. Oparte na tej samej zasadzie scentralizowane biogazownie powiązane z elektrociepłowniami to model powszechnie stosowany w Danii. Dzięki temu wytworzone ciepło może być sprzedawane po znacznie korzystniejszej cenie niż ze źródeł konwencjonalnych, ze względu na pozyskanie certyfikatów kogeneracyjnych, które przyznawane są za produkcję energii elektrycznej i ciepła w skojarzeniu.

Biogazownie stanowiące lokalne źródła energii mają przeważnie moc w przedziale 1-2 MW. Mniejsze instalacje są znacznie mniej opłacalne, a z kolei większe biogazowanie są narażone na istotne ryzyko związane z zapewnieniem ciągłości dostaw substratów. Rozwój takich źródeł energetyki rozproszonej wymaga niewielkiej zmiany w wartości uzyskiwanych zielonych certyfikatów oraz utrzymania systemu wsparcia dla kogeneracji. Większość z tego wsparcia można przekazać odbiorcom energii w formie niższych cen energii elektrycznej i ciepła, co stanowi również istotny bodziec do przetwarzania odpadów organicznych w takich instalacjach.

Taka forma rozproszonej energetyki zapewnia również najkorzystniejszą ścieżkę przetwarzania odpadów organicznych z korzyścią dla środowiska i zdrowia publicznego. Zastosowanie dodatkowych środków ograniczających uciążliwość zapachową są niezbędne. Jest to element, który rozróżnia biogazownie scentralizowane od technologii wykorzystywanej w prostszych biogazowniach rolniczych.

Koncepcja rozproszonej energetyki bazującej na utylizacji miejscowych odpadów organicznych została zapoczątkowana w Skandynawii ponad 20 lat temu. W przyszłości, w nadchodzących dekadach, technologia ta z pewnością stanie się powszechna, a ludzie będą zastanawiać się, dlaczego potrzeba było tyle czasu, by zdać sobie sprawę z jej zalet.

 

Randy Mott
Prezes CEERES Sp. z o.o., wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Biogazu

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here